VI 
Tiếng Anh
简体中文
Chất lượng cao cấp từ năm 2002!
Tìm hiểu cơ chế nhuộm phân tán
Polyester là một loại sợi tổng hợp được biết đến với tính chất kỵ nước và cấu trúc tinh thể cao. Không giống như sợi tự nhiên, nó thiếu tính chất ion, có nghĩa là thuốc nhuộm hòa tan trong nước truyền thống không thể thấm vào sợi. Thay vào đó, polyester được nhuộm bằng thuốc nhuộm phân tán—các chất hữu cơ không ion có độ hòa tan trong nước rất thấp. Những thuốc nhuộm này được áp dụng trong hệ phân tán keo, trong đó các phân tử thuốc nhuộm di chuyển vật lý từ dung dịch vào nền sợi. Do polyester thiếu các lỗ chân lông lớn nên quá trình nhuộm đòi hỏi sợi phải bị "phình" hoặc các chuỗi phân tử được nới lỏng để cho phép các phân tử thuốc nhuộm đi vào và lắng đọng trong các vùng vô định hình của polyme.
Vai trò của nhiệt độ và nhiệt
Nhiệt độ chuyển tiếp thủy tinh (Tg) của polyester là một yếu tố quan trọng trong quá trình nhuộm. Dưới nhiệt độ này, sợi cứng và có khả năng chống thấm thuốc nhuộm. Khi nhiệt độ vượt quá Tg (thường trong khoảng từ 100°C đến 130°C trong hệ thống điều áp), chuỗi polymer bắt đầu rung và tạo ra các "khoảng trống" hoặc thể tích tự do. Điều này cho phép các phân tử thuốc nhuộm phân tán nhỏ khuếch tán vào sợi. Sau khi vải nguội đi, những khoảng trống này sẽ đóng lại, giữ thuốc nhuộm bên trong sợi một cách hiệu quả và mang lại độ bền giặt tuyệt vời.
Các phương pháp nhuộm cơ bản cho vải Polyester
Tùy thuộc vào máy móc hiện có và loại hỗn hợp polyester cụ thể, các nhà sản xuất thường chọn giữa ba kỹ thuật nhuộm chính. Mỗi phương pháp được thiết kế để khắc phục khả năng chống hấp thụ chất lỏng tự nhiên của sợi thông qua các ứng dụng vật lý khác nhau.
- Nhuộm nhiệt độ cao/áp suất cao (HTHP): Đây là phương pháp công nghiệp phổ biến nhất. Bằng cách sử dụng bình điều áp (như máy nhuộm phun), nhiệt độ được nâng lên khoảng 130°C. Điều này đảm bảo sự khuếch tán thuốc nhuộm nhanh chóng và tạo sắc thái sâu mà không cần chất mang hóa học.
- Nhuộm chất mang: Được thực hiện ở nhiệt độ sôi trong khí quyển (khoảng 100°C), phương pháp này sử dụng các “chất mang” hóa học (các hợp chất hữu cơ như biphenyl hoặc este thơm) để làm phồng sợi. Mặc dù hữu ích cho việc pha trộn với các loại sợi nhạy cảm với nhiệt, nhưng nó ngày càng không được khuyến khích do những lo ngại về môi trường và mùi hôi.
- Nhuộm nhiệt: Một quá trình liên tục được sử dụng chủ yếu cho hỗn hợp polyester-bông. Thuốc nhuộm được đệm lên vải, sấy khô, sau đó được xử lý ở nhiệt độ khô (khoảng 200°C) trong 30–60 giây, khiến thuốc nhuộm thăng hoa trực tiếp thành sợi polyester.
Các thông số cần thiết cho kết quả màu sắc tối ưu
Đạt được sự bình đẳng và nhất quán trong nhuộm vải polyester đòi hỏi phải kiểm soát chặt chẽ hóa chất tắm thuốc nhuộm. Ngay cả những sai lệch nhỏ về độ pH hoặc nhiệt độ cũng có thể dẫn đến hiện tượng "lốm đốm" hoặc phân bố màu không đồng đều. Dưới đây là bản tóm tắt các điểm kiểm soát tới hạn được sử dụng trong các xưởng nhuộm chuyên nghiệp.
| tham số | Phạm vi mục tiêu | Lý do kiểm soát |
| Độ pH | 4,5 – 5,5 | Ngăn chặn quá trình thủy phân thuốc nhuộm và đảm bảo độ ổn định của màu. |
| Nhiệt độ | 130°C (HTHP) | Đảm bảo sự cạn kiệt và thâm nhập tối đa của thuốc nhuộm. |
| Chất phân tán | 0,5 – 2,0 g/L | Giữ các hạt thuốc nhuộm không bị kết tụ hoặc lắng xuống. |
| Đại lý san lấp mặt bằng | Thay đổi theo độ sâu | Thúc đẩy sự di chuyển thuốc nhuộm đồng đều khắp vải. |
Xử lý sau nhuộm: Làm sạch
Một trong những bước quan trọng nhất trong nhuộm polyester là quy trình "Reduction Clear". Bởi vì thuốc nhuộm phân tán được sử dụng quá mức nên một số hạt thuốc nhuộm thường vẫn bám vào bề mặt sợi hơn là xuyên qua nó. Thuốc nhuộm bề mặt này có thể dẫn đến độ bền cọ xát kém (crocking) và màu xỉn hơn. Để khắc phục điều này, vải được xử lý bằng hỗn hợp xút và natri hydrosulfite (chất khử) ở 70°C. Quá trình rửa bằng hóa chất này sẽ phá hủy thuốc nhuộm trên bề mặt mà không ảnh hưởng đến thuốc nhuộm được khóa an toàn bên trong sợi, mang lại lớp hoàn thiện sạch hơn, sáng hơn và bền hơn.
Tại sao việc thanh toán bù trừ là không thể thương lượng
Đối với các màu đậm như xanh nước biển, đen hoặc đỏ sẫm, việc bỏ qua bước xóa màu có thể dẫn đến hiện tượng chảy màu đáng kể trong quá trình giặt sau đó hoặc khi quần áo tiếp xúc với da. Nó cũng đảm bảo rằng vải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về độ bền màu với ánh sáng và mồ hôi, những yếu tố rất quan trọng đối với trang phục năng động và hàng dệt may ngoài trời.
Những thách thức và khắc phục sự cố thường gặp
Ngay cả với công nghệ hiện đại, nhuộm polyester vẫn có thể gặp một số trở ngại. Hiểu được những vấn đề phổ biến này cho phép chủ động quản lý dây chuyền sản xuất.
- Lắng đọng oligome: Các phân tử nhỏ polyester (oligome) có thể thấm ra ngoài ở nhiệt độ cao và tạo thành bột màu trắng trên vải hoặc máy móc. Điều này thường được quản lý bằng các tác nhân liên kết oligome chuyên dụng.
- Điểm nhuộm: Nguyên nhân là do độ phân tán kém của bột thuốc nhuộm. Đảm bảo trộn với tốc độ cắt cao và sử dụng nước lọc có thể ngăn chặn các cụm này làm ố vải.
- Dấu vết nhăn: Trong nhuộm phun, nếu vải vẫn đứng yên hoặc tốc độ làm nguội quá nhanh, các nếp nhăn vĩnh viễn có thể hình thành. Duy trì tỷ lệ rượu thích hợp và độ dốc làm mát được kiểm soát (khoảng 1–2°C mỗi phút) là điều cần thiết.
